كرد و دستهء سينه زن عزادار قزاق راه‌انداخت و خود با صاحب‌منصبان ارشد جلوى دستهء مىافتاد . در شام غريبان شمع به دست با دستهء عزاداران به مساجد و تكايا مىرفت . پس از سيد ضياء الدين طباطبائى ، كابينه‌هاى پىدرپى قوام السلطنه و مستوفى الممالك و مشير الدوله كه با دخالتهاى بىرويهء رضا خان روبرو بودند نتوانستند كارى از پيش ببرند بلكه راه را براى رياست‌وزرائى او هموار كردند . مجلس چهارم كه به قول مرحوم عشقى « ننگ بشر » بود سرگرم منازعات و مشاجرات شخصى بود و با تصويب اعتبارنامه‌هاى وزراى دولت سيد ضياء الدين كه به وكالت انتخاب شده بودند مخالفت كرد . در صورتى كه عامل اصلى كودتا رضا خان همچنان در رأس قدرت باقى و به خودكامگى مشغول بود . فرماندهان لشكر كه از دست‌نشاندگان و حاميان او بودند در ايالات و ولايات حاكم مطلق بودند و هريك در منطقهء خود فرمان‌روائى مىكردند و به استحكام پايه‌هاى قدرت سردار سپه اشتغال داشتند . وكلاى طرفدارش هم در مجلس وى را به رياست‌وزرائى رساندند . سردار سپه كه كمال اتاتورك را سرمشق خود قرار داده بود و خيال رياست جمهورى را در سر مىپرورانيد براى فراهم كردن زمينه ، جرايد طرفدار خود را وادار كرد زمزمهء مخالفت با قاجاريه را آغاز كنند . و آنها هم مقالاتى در ذم اين خانواده به خصوص احمد شاه نوشتند و او را شايستهء سلطنت ندانستند . احمد شاه كه اوضاع را چنين ديد براى دومين بار به بهانهء معالجه راهى اروپا شد . خوانندهء عزيز در اين يادداشتها از ماجراهائى كه در اين ايام رخ داده است از قبيل لغو قرارداد 1919 وثوق الدوله به دست سيد ضياء الدين و انعقاد قرارداد 1921 با شوروى و انحلال پليس جنوب و اعطاى امتياز نفت شمال به كمپانيهاى استاندارد اويل و سينگلر از طرف قوام السلطنه و مخالفت انگلستان با اين امتياز و به نتيجه نرسيدن آن و استخدام مستشاران امريكائى براى وزارت دارائى و ساير قضايا و رويدادهاى ايران و دنيا مستحضر خواهيد شد . نويسنده براى آگاهى بيشتر سعى كرده است هرگاه مقالات مفيدى در باب اوضاع ايران و خارج منتشر مىشده يا خلاصهء آن را در اين يادداشتها درج كند و يا اين‌كه عين مقاله را ملصق به دفتر نمايند و از الصاق عكسهاى مربوط به اين اتفاقات نيز مضايقه نكرده است . در زندگى خصوصى پدرم پس از ماجراى ساعد الدوله و تخريب خانه و كاشانهء او در الموت كه در مجلّد هفتم به تفصيل شرح داده شده است مدت سه سال در قزوين اقامت